اخبار و تازه ها
استفاده از انرژی زمینگرمایی در گلخانههای آذربایجان
شرکت Geothermal Agro LLC که در جمهوری آذربایجان مستقر است، با گلخانهای به وسعت ۱۳ هکتار که بهوسیلهی انرژی زمینگرمایی گرم میشود، به کشت گوجهفرنگی مشغول است. این مجموعه با سیستم کشت بدون خاک بر پایهی کوکوپیت و با تکیه بر مدیریت هوشمند منابع، افزایش عملکرد و کنترل بیماریها فعالیت میکند.
الیكرام مصطفیزاده و سئیمور محمدوف، سرپرستان پروژه، میگویند:
«ما هر گوجهفرنگی را نتیجهی یک سال تلاش مداوم میدانیم. از کنترل اقلیم تا تکنیکهای کاشت، همه چیز بر پایهی کشت هوشمند است.»
گرمایش از دل زمین
در این گلخانه، گرما نه از سوختهای فسیلی و نه از دیگهای برقی تأمین میشود، بلکه مستقیماً از زمین گرفته میشود. آب و بخار داغ با دمای ۷۵ تا ۸۰ درجهی سانتیگراد از اعماق زمین استخراج و از طریق لولههای فولادی عایق در سراسر گلخانه توزیع میشود. این روش علاوه بر حفظ اقلیم پایدار، هزینههای انرژی را تا ۵۰٪ کاهش میدهد؛ مزیتی بزرگ برای تولید زمستانه که انرژیبر است.
الیكرام توضیح میدهد: «این مدل، مدیریت انرژی، آب و منابع را یکپارچه میکند. هم پایداری اقتصادی دارد و هم زیستمحیطی و وابستگی به منابع انرژی وارداتی را کاهش میدهد.»
در برنامههای آینده، شرکت قصد دارد از حرارت اضافی زمینگرمایی برای تولید برق استفاده کرده و سیستمهای ذخیرهسازی انرژی را نیز نصب کند تا خودکفایی بیشتری بهدست آورده و ردپای کربنی خود را کاهش دهد.
نوآوری در پیوندزنی: روش دو ساقهای
الیكرام میگوید: «هر بوته از پیوند دو گیاه تشکیل شده و دو ساقه تولید میکند. این ساختار قویتر، جذب مواد غذایی را بهبود داده و مقاومت گیاه را در برابر بیماریها، بهویژه ویروس TBRFV افزایش میدهد.»
این روش علاوه بر افزایش بازده در هر مترمربع، مصرف آب و سموم را نیز کاهش میدهد و در ترکیب با بستر کوکوپیت و آبیاری قطرهای، محیطی با اکسیژن بالا در ناحیهی ریشه فراهم میکند.
کنترل خودکار اقلیم و ریسکها
دمای روز در گلخانه بین ۲۲ تا ۲۷ درجه و دمای شب بین ۱۳ تا ۱۵ درجه نگه داشته میشود و رطوبت در محدودهی ۷۰ تا ۸۵ درصد کنترل میشود. این کار با استفاده از حسگرهای اقلیمی لحظهای و نرمافزارهای هوشمند انجام میشود تا از هرگونه استرس گیاهی جلوگیری شود و کیفیت و کمیت محصول ثابت بماند.
مراقبت مداوم در برابر ویروسها
با وجود تجهیزات پیشرفته، چالشهایی مانند سرما و ویروس TBRFV همچنان وجود دارد.
دکتر رئسیم محمدوف، از مدیران پروژه، میگوید: «اگر آب داغ بهدرستی تنظیم نشود، میتواند به گیاه آسیب بزند. همچنین مقابله با ویروسها نیازمند دقت و پاکیزگی مداوم است.»
برای مدیریت خطر، تیم گلخانه اقدامات بهداشتی سختگیرانهای را اجرا میکند: ضدعفونی ابزار و بستر، استفاده از لباسهای محافظ برای کارگران و حذف فوری گیاهان آلوده. سیستمهای خودکار نیز دما را با دقت بالا تنظیم میکنند تا گرمای زمینگرمایی باعث استرس گیاه نشود.
الیكرام میگوید: «ثبات کلید موفقیت است. حتی نوسان ۱ تا ۲ درجهای میتواند بر عملکرد یا مقاومت گیاه اثر بگذارد. به همین دلیل، ما به آموزش و فناوری اهمیت زیادی میدهیم.»
بازار و صادرات
بیشتر گوجهفرنگیهای این مجموعه به بازار روسیه صادر میشوند، جایی که تقاضا برای محصولات سالم، خوشطعم و بدون سموم افزایش یافته است. همچنین بازار داخلی آذربایجان نیز رو به رشد است و خریداران بیش از گذشته به کیفیت و یکنواختی محصول اهمیت میدهند.
الیكرام میگوید: «مصرفکنندگان تفاوت را احساس میکنند؛ برایشان تازگی، ظاهر و سلامت اهمیت دارد و همین باعث میشود ما همیشه استانداردهای بالایی را حفظ کنیم.»
گلخانه قصد دارد در سال جاری تولید خود را ۱۰ درصد افزایش دهد.
پایداری در همه مراحل
تحت مدیریت الیكرام مصطفیزاده، سئیمور محمدوف، دکتر رئسیم محمدوف و نوروز عسکروف، شرکت Geothermal Agro بر توسعهی کشاورزی گلخانهای پایدار و بهرهور در مناطق غنی از انرژی تمرکز دارد.
با برنامههایی برای تبدیل انرژی در محل، آموزش مستمر و تحقیقات، این شرکت در مسیر تلفیق امنیت غذایی، انرژی تجدیدپذیر و نوآوری کشاورزی گام برمیدارد.
الیكرام در پایان میگوید:
«هدف ما مشارکت در دستیابی به استراتژی خنثیسازی کربن تا سال ۲۰۵۰ است. اما به همان اندازه مهم است که نشان دهیم کشت گلخانهای میتواند هم سودآور و هم پایدار باشد، اگر بهدرستی انجام شود.»